Biyografi
Bu biyografi 22 kez okundu
Alfred Nobel
İsveçli kimyager ve mühendis, dinamitin mucidi Alfred Nobel... Alfred Nobel kimdir? İşte Alfred Nobel'in biyografisi
 
 
 
 

Alfred Bernhard Nobel, 21 Ekim 1833'de varlıklı bir aileden gelen Andriette Ahlsell ile mühendis Immanuel Nobel'in üçüncü oğlu olarak Stokholm'de doğdu. Doğduğunda, babası iflas etmişti ve ailesinin maddi durumu iyi değildi. Nobel ailesi 1837 senesinde Finlandiya'ya, 1842 senesinde St. Peterburg'a taşındı. Petersburg'da babası Immanuel Nobel bir atölye açtı, annesi ise bir bakkal dükkanı işletti. Baba Nobel, St. Peterburg'da büyük başarı kazandı ve Rus ordusu için silah üretmeye başladı.

Nobel, özel öğretmenler tarafından eğitildi. Doğa bilimleri, dil ve edebiyat alanlarında iyi bir eğitim gördü. İsveççe, Rusça, Fransızca, İngilizce ve Almanca dillerini akıcı bir şekilde konuşabilmeyi öğrendi. Kendisinin bir mühendis olmasını isteyen babasının pek hoşuna gitmese de Alfred İngiliz edebiyatına ve şiire de ilgi duydu. Babası onu kimya mühendisliği eğitimi alması için yurt dışına gönderdi. 2 senelik süre içinde İsveç, Almanya, Fransa ve ABD'de bulundu. Paris'te bulunduğu sırada dönemin ünlü kimyageri T. J. Pelouze'nin laboratuvarında çalıştı.

Burada güçlü bir patlayıcı sıvı olan nitrogliserini keşfeden İtalyan kimyager Ascanio Sobrero ile tanıştı. Nitrogliserin, baruttan daha güçlü olmasına karşın, basınç ve sıcaklığın etkisiyle kolayca patlamaktadır. Nobel'e göre bu durum nitrogliserinin pratik kullanımını sınırlandırmaktadır.

Nobel, 1852 senesinde ailesi tarafından St.Peterburg'a geri çağrıldı. Bu dönemde babası Immanuel Nobel'in işleri bozulmaya başladı. Kırım Savaşı'nın sona ermesinden sonra Rus ordusu baba Immanuel Nobel'in işletmesinden silah sipariş etmeyi kesti. Bunun üzerine Nobel, bir kez daha iflas etti. Daha sonra baba Nobel iki oğlu Alfred ve Emil ile birlikte Stokholm'e döndü.

Nobel, 1863 senesinden itibaren nitrogliserinle ilgili çalışmalarına Stokholm'de devam etti. 1864 senesinde çalışmalarını yürütürken bir patlama meydana geldi. Kazada, küçük kardeşi Emil ile birlikte dört kişi yaşamını yitirdi. Nobel'in Stokholm şehri sınırları dahilinde çalışma yapması yasaklandı. Bunun üzerine Alfred Nobel çalışmalarına Mälaren Gölü yakınlarındaki bir mavnada devam etti.

Nitrogliserin'i patlayıcı madde olarak kullanma yollarını araştırdı. 1863 senesinde Stokholm'de az miktarda nitrogliserin yapmaya başladı. Birkaç ay süren araştırmaların sonunda bir patlama ile laboratuvar yıkıldı. Çalışmalarına devam eden Nobel 1865 senesinde yeni bir fabrika kurdu. Kısa bir süre sonra da ikinci fabrikasını açtı.


1864 senesinde araştırmalarının sonucunu aldı ve dinamit barutunu buldu. 1877 senesinde Balistit ismini verdiği yeni bir çeşit barut tasarladı. 1879 senesinde , Paris yakınlarındaki Servan'da bir laboratuvar kuran Nobel, buradaki çalışmaları sırasında dumansız barut ismini verdiği ve eşit miktarlarda nitrogliserinle nitroselüloz karışımından oluşan, itici barutu buldu.

Birkaç sene sonra kordit isimli patlayıcı madde konusunda İngiliz hükümeti aleyhine dava açtı fakat davayı kaybetti. Bu dönemde Fransa'ya karşı kurulan bir ittifakta İtalya ile işbirliği yapan Nobel, aleyhindeki kampanyalar sonucunda Paris'i terk ederek İtalya'nın San Remo şehrine yerleşti.

Alfred Nobel 10 Aralık 1896'da San Remo'da beyin kanaması sonucu hayatını kaybetti. Buluşları insan oğlunun yıkım gücünü artırdı. Yaşamında sürekli bunun pişmanlığını yaşadığı söylenmektedir. Öldüğünde ise bir gazete manşette şu başlığı kullandı: ''Ölüm taciri öldü! (Le marchand de la mort est mort)''

Toplamda 355 patenti bulunan Alfred Bernard Nobel, 10 Aralık 1896'da İtalya'da hayatını kaybetti. Vasiyeti üzerine her 10 Aralık'ta Nobel Ödülleri sahiplerine teslim ediliyor.

Vasiyetinde, mirasının Nobel Ödüllerinin enstitüleştirilmesi yönünde kullanılmasını ve 33.200.000 kronunun her sene insanlığa hizmette bulunanlara sunulmasını istemiştir. Nobel'in bu vasiyeti önceleri tartışıl. Fakat 1900 senesinde İsveç hükümetinin Nobel Vakfı'nı kurmasıyla, Nobel Ödülleri düzenli olarak verilmeye başlandı. Daha sonra 1968 senesinde İsveç Bankası Alfred Nobel'in anısına bir ekonomi ödülü vermeyi kararlaştırdı. Ödül ilk defa 1969 yılında verildi.

Sentetik bir element olan Nobelyum onun anısına bu ad ile anılmıştır. Nobel ödülleri her yıl ölüm tarihi olan 10 Aralık'ta verilmektedir.

Ödül kazananlar

Yıl Fizik Kimya Fizyoloji veya Tıp Edebiyat Barış Ekonomi
1901 Wilhelm Conrad Röntgen Jacobus H. van 't Hoff Emil Adolf von Behring Sully Prudhomme Henry Dunant;
Frédéric Passy
1902 Hendrik A. Lorentz;
Pieter Zeeman
Hermann Emil Fischer Ronald Ross Theodor Mommsen Élie Ducommun;
Albert Gobat
1903 Henri Becquerel;
Pierre Curie;
Marie Curie
Svante Arrhenius Niels Ryberg Finsen Bjørnstjerne Bjørnson Randal Cremer
1904 Lord Rayleigh William Ramsay Ivan Petrovich Pavlov Frédéric Mistral;
José Echegaray
Institut de Droit International
1905 Philipp Lenard Adolf von Baeyer Robert Koch Henryk Sienkiewicz Bertha von Suttner
1906 J. J. Thomson Henri Moissan Camillo Golgi;
Santiago Ramón y Cajal
Giosuè Carducci Theodore Roosevelt
1907 Albert A. Michelson Eduard Buchner Charles Louis Alphonse Laveran Rudyard Kipling Ernesto Teodoro Moneta;
Louis Renault
1908 Gabriel Lippmann Ernest Rutherford Ilya Ilyich Mechnikov;
Paul Ehrlich
Rudolf Christoph Eucken Klas Pontus Arnoldson;
Fredrik Bajer
1909 Ferdinand Braun;
Guglielmo Marconi
Wilhelm Ostwald Emil Theodor Kocher Selma Lagerlöf Auguste Marie François Beernaert;
Paul-Henri-Benjamin d'Estournelles de Constant
1910 Johannes Diderik van der Waals Otto Wallach Albrecht Kossel Paul Heyse Uluslararası Barış Bürosu
1911 Wilhelm Wien Marie Curie Allvar Gullstrand Maurice Maeterlinck Tobias Michael Carel Asser;
Alfred Hermann Fried
1912 Gustaf Dalén Victor Grignard;
Paul Sabatier
Alexis Carrel Gerhart Hauptmann Elihu Root
1913 Heike Kamerlingh Onnes Alfred Werner Charles Richet Rabindranath Tagore Henri La Fontaine
1914 Max von Laue Theodore William Richards Robert Bárány Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir
1915 William Henry Bragg;
William Lawrence Bragg
Richard Martin Willstätter Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Romain Rolland Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir
1916 Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Verner von Heidenstam Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir
1917 Charles Glover Barkla Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Karl Adolph Gjellerup;
Henrik Pontoppidan
Uluslararası Kızılhaç Komitesi
1918 Max Planck Fritz Haber Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir
1919 Johannes Stark Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Jules Bordet Carl Spitteler Woodrow Wilson
1920 Charles Édouard Guillaume Walther Hermann Nernst August Krogh Knut Hamsun Léon Bourgeois
1921 Albert Einstein Frederick Soddy Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Anatole France Hjalmar Branting;
Christian Lous Lange
1922 Niels Bohr Francis William Aston Archibald Hill;
Otto Fritz Meyerhof
Jacinto Benavente Fridtjof Nansen
1923 Robert A. Millikan Fritz Pregl Frederick Banting;
John James Richard Macleod
William Butler Yeats Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir
1924 Manne Siegbahn Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Willem Einthoven Władysław Reymont Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir
1925 James Franck;
Gustav Hertz
Richard Adolf Zsigmondy Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir George Bernard Shaw Austen Chamberlain;
Charles G. Dawes
1926 Jean Baptiste Perrin Theodor Svedberg Johannes Andreas Grib Fibiger Grazia Deledda Aristide Briand;
Gustav Stresemann
1927 Arthur H. Compton;
Charles Thomson Rees Wilson
Heinrich Otto Wieland Julius Wagner-Jauregg Henri Bergson Ferdinand Buisson;
Ludwig Quidde
1928 Owen Willans Richardson Adolf Otto Reinhold Windaus Charles Nicolle Sigrid Undset Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir
1929 Louis de Broglie Arthur Harden;
Hans von Euler-Chelpin
Christiaan Eijkman;
Frederick Gowland Hopkins
Thomas Mann Frank B. Kellogg
1930 Chandrasekhara Venkata Raman Hans Fischer Karl Landsteiner Sinclair Lewis Nathan Söderblom
1931 Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Carl Bosch;
Friedrich Bergius
Otto Heinrich Warburg Erik Axel Karlfeldt Jane Addams;
Nicholas Murray Butler
1932 Werner Heisenberg Irving Langmuir Charles Scott Sherrington;
Edgar Douglas Adrian
John Galsworthy Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir
1933 Erwin Schrödinger;
Paul A.M. Dirac
Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Thomas Hunt Morgan Ivan Bunin Norman Angell
1934 Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Harold Clayton Urey George Whipple;
George Minot;
William P. Murphy
Luigi Pirandello Arthur Henderson
1935 James Chadwick Frédéric Joliot-Curie;
Irène Joliot-Curie
Hans Spemann Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Carl von Ossietzky
1936 Victor F. Hess;
Carl D. Anderson
Peter Debye Henry Hallett Dale;
Otto Loewi
Eugene O'Neill Carlos Saavedra Lamas
1937 Clinton Davisson;
George Paget Thomson
Walter Haworth;
Paul Karrer
Albert Szent-Györgyi Roger Martin du Gard Robert Cecil
1938 Enrico Fermi Richard Kuhn[A] Corneille Heymans Pearl S. Buck Nansen Uluslararası Mülteciler Ofisi
1939 Ernest Lawrence Adolf Butenandt;[A]
Lavoslav Ružička
Gerhard Domagk[A] Frans Eemil Sillanpää Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir
1940 Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir
1941 Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir
1942 Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir
1943 Otto Stern George de Hevesy Henrik Dam;
Edward Adelbert Doisy
Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir
1944 Isidor Isaac Rabi Otto Hahn Joseph Erlanger;
Herbert Spencer Gasser
Johannes Vilhelm Jensen Uluslararası Kızılhaç Komitesi
1945 Wolfgang Pauli Artturi Ilmari Virtanen Alexander Fleming;
Ernst Boris Chain;
Howard Walter Florey
Gabriela Mistral Cordell Hull
1946 Percy W. Bridgman James B. Sumner;
John Howard Northrop;
Wendell Meredith Stanley
Hermann Joseph Muller Hermann Hesse Emily Greene Balch;
John Mott
1947 Edward V. Appleton Robert Robinson Carl Ferdinand Cori;
Gerty Theresa Cori;
Bernardo Houssay
André Gide Kuakerlar mezhebi-İngiltere;
Kuakerlar mezhebi-ABD
1948 Patrick M.S. Blackett Arne Tiselius Paul Hermann Müller T. S. Eliot Ödül bu yıl kimseye verilmemiştir[B]
1949 Hideki Yukawa William Giauque Walter Rudolf Hess;
Kaynak:
 
 
 
Etiketler: Alfred, Nobel,
Haber Yazılımı